„Przebudowa, rozbudowa, modernizacja dla nieruchomości handlowych” – to tytuł przygotowanego przez Polską Radę Centrów Handlowych (PRCH) we współpracy z Reesco Retail, opracowania z okazji 25-lecia funkcjonowania centrów handlowych w Polsce. Dokument ten to nie tylko podsumowania, ale też prognozy dotyczące przyszłości obiektów handlowych.
Handel w Polsce na przestrzeni ostatnich dekad bardzo szybko się zmieniał. Dlatego przyjrzeliśmy się historii polskich centrów handlowych i zaprosiliśmy do współpracy nad ich przyszłością ekspertów, którzy na co dzień prowadzą lub wspierają procesy modernizacji obiektów w różnych obszarach – podkreśla cytowany w komunikacie prasowym Krzysztof Poznański, dyrektor zarządzający PRCH.
Przebudowy obiektów handlowych są wpisane w cykl życia każdej inwestycji. Dynamicznie zmieniający się styl życia i potrzeby konsumentów, postęp technologiczny, a także rosnąca popularność e-commerce sprawiają, że pojęcie atrakcyjności centrum handlowego jest stale redefiniowane – mówi z kolei Lucyna Śliż, Head of Development, Reesco Retail.
Zaczęło się w hipermarketach
Dlaczego nadchodzący 2022 rok PRCH wskazuje jako 25. rocznicę funkcjonowania centrów handlowych w Polsce? Bo choć pierwsze nowoczesne obiekty handlowe, jak np. warszawska Promenada pojawiły się niedługo po transformacji, to właśnie w 1997 roku zaczął się czas powstawania na szeroką skalę centrów handlowych. Zazwyczaj były one zlokalizowane w centrach miast lub wokół dużych hipermarketów na obrzeżach metropolii.
Hipermarkety były pierwszymi destynacjami zakupowymi – wygodnymi i dostępnymi dla klientów. Stawały się ulubionymi celami wycieczek po zakupy. Wokół nich powstawały sklepy, punkty usługowe. Dziś to obiekty często ponad dwudziestoletnie, charakteryzujące się doskonałą lokalizacją, wysoką rozpoznawalnością i gronem lojalnych klientów. Dostrzegając ich wielki potencjał właściciele inwestują w ich modernizację lub przebudowę – podkreśla PRCH.
Organizacja zwraca uwagę, że w latach 2005-2015 mieliśmy do czynienia z dynamicznym rozwojem branży. Zaczęły wówczas powstawać centra handlowe z bardzo szeroką ofertą zakupową, gastronomiczną i rozrywkową. Podczas tej dekady otwarto w Polsce niemal 300 obiektów.
Dziś mają one od 6 do 16 lat. Właściciele regularnie inwestują w nie, wprowadzając nowoczesne rozwiązania. Są one zgodne z oczekiwaniami i potrzebami klientów, zmieniającymi się trendami, modą, wymaganiami estetycznymi i funkcjonalnymi. Jakie to inwestycje? Powiększanie stref gastronomicznych, otwieranie kin i miejsc rozrywki.
PRCH zauważa, że w wielu przypadkach na nowo zagospodarowuje się teren wokół obiektów, zgodnie z potrzebami współczesnego świata. Centra handlowe powiększają obszary zielone, trawniki bywają zamieniane na łąki kwietne, powstają budki dla owadów i ptaków. Dla klientów natomiast powstają strefy food truckowe. Na nowo zagospodarowane są nawet dachy, na których można znaleźć ule lub ogródki ziołowe.
Polski rynek centów handlowych jest dojrzały
W ocenie PRCH polski rynek centrów handlowych można obecnie uznać za dojrzały. Z raportu organizacji Retail Research Forum za pierwsze półrocze tego roku wynika, że poziom nasycenia powierzchnią handlową wynosi 328 mkw. GLA na 1000 mieszkańców. Po zakończeniu trwających inwestycji osiągnie on wskaźnik 341 mkw. na 100 mieszkańców. Wynik ten jest porównywalny ze średnimi wskaźnikami dla UE.
Dyrektor zarządzający PRCH podkreśla, że dekada powstawania nowych obiektów to już przeszłość.
Dziś buduje się zazwyczaj parki handlowe zlokalizowane wokół nowych osiedli lub w mniejszych miejscowościach oraz centra wyprzedażowe, często na obrzeżach miast. Jeśli zapada decyzja o rozpoczęciu większej inwestycji – jest to zazwyczaj centrum klasy premium. Wielofunkcyjne i bardzo nowoczesne, przyciągające unikatowym tenant mixem. To odpowiedź na nasycenie i dojrzałość rynku oraz próba znalezienia swojej niszy – wskazuje Krzysztof Poznański.
Zobacz też: PRCH o lockdownie
Trendy przyszłości
W odpowiedzi na widoczne nasycenie rynku nieruchomości handlowych właściciele decydują się na poszerzenie, a nawet zmianę funkcji istniejących obiektów. Podejmują także działania marketingowe ściągające nowych, często nieoczywistych najemców, a wraz z nimi klientów.
Poznański wskazuje również, na coraz bardziej widoczny trend modernizacji istniejących centrów handlowych o wysokiej rozpoznawalności, cieszących się dużym zaufaniem klientów i wysoką odwiedzalnością. Te obiekty są przygotowane do zmian, dbają o lojalnych klientów, zabiegając o nowe grupy konsumentów. I to one – jak mówi Poznański – będą się unowocześniać dostosowując do nowych oczekiwań i potrzeb nie tylko ludzi, ale i środowiska. Zmieniają się bowiem klienci i ich oczekiwania.
Jakie to oczekiwania? Z przywołanego badania ICSC (International Council of Shopping Centres) wynika, że ponad połowa odwiedzających centra handlowe Polaków oczekuje zróżnicowanej oferty restauracyjnej, zaś 40 proc. z chętnie łączyłoby zakupy z rozrywką.
PRCH zwraca uwagę również, że w obiektach wymieniają się najemcy, którzy mają inne koncepty i trzeba do nich dostosować przestrzeń. Parkingi w ostatnich latach musiały się rozwijać wraz ze zwiększającą się liczbą samochodów, a obecnie wymagane są miejsca dla rowerów i hulajnóg. Powstają miejsca do ładowania nie tylko telefonów czy tabletów, ale i samochodów.
O PRCH
Polska Rada Centrów Handlowych (PRCH) jest stowarzyszeniem not-for-profit, zrzeszającym blisko 200 firm działających w branży miejsc handlu i usług. To wiodąca organizacja pozarządowa, działająca na rzecz rozwoju branży, wspierająca i reprezentująca członków w środowisku biznesowym, politycznym i społecznym w celu tworzenia nowoczesnych miejsc handlu, usług, kultury i unikatowych doświadczeń konsumenckich.
